Part of Wonders of Multilingualism #8: Meertalig Nederlands
Full program
Tessa Leuwsha
Mother Suriname - Mama Sranan
Een vrouw blikt terug op haar leven, in vertelling en zang. In Moeder Suriname – Mama Sranan gebruikt filmmaker Tessa Leuwsha een stroom indrukwekkend, deels ingekleurd archiefmateriaal om de levens te verbeelden van Surinaamse vrouwen als haar grootmoeder, een wasvrouw.
Ze wordt in 1905 in een gehucht geboren als kind van een witte moeder en een zwarte vader – een schande. Haar vader moet weg en ook haar moeder verdwijnt. Zelf wordt ze uitgescholden voor halfbloed, gaat niet naar school en ontdekt snel hoe de koloniale verhoudingen liggen (“wij werken en zij kijken toe”). Ze krijgt een kind, waarvan de vader altijd elders aan het werk is voor Nederlanders, en trekt naar Paramaribo, waar ze nog drie kinderen krijgt die ze in haar eentje opvoedt.
Intussen ziet ze het nationale zelfbewustzijn groeien. Maar als al haar kinderen nog vóór de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 naar Nederland verhuizen, volgt ook zij, met pijn in het hart. Gelukkig wordt ze er niet: “In Holland is het paradijs als een schaduw, net voor of achter je. Nooit bij je.” Toch weet ze ook daar een plek te vinden waar ze verbonden is met haar vaderland, haar spirituele wortels en haarzelf.
De film wordt voorzien van een korte introductie van 10 minuten door Hari Prasad Sacré. Na de vertoning gaat hij in gesprek met regisseur Tessa Leuwsha.
Tessa Leuwsha is schrijver en documentairemaker, gevestigd in Suriname. In haar romans, literaire non-fictie, essays en films onderzoekt ze de Nederlands-Surinaamse koloniale geschiedenis en de doorwerking daarvan in identiteit en samenleving. Haar veelgeprezen debuutroman De Parbo-Blues en de roman Plantage Wildlust behoren tot haar literaire werk. In 2025 verscheen Boni, in het spoor van de Surinaamse vrijheidsstrijder. Het boek ontving lovende kritieken in Nederland, Suriname en het Caraïbisch gebied. Internationale erkenning verkreeg Leuwsha ook met de bekroonde documentaire Moeder Suriname – Mama Sranan over de geschiedenis van Suriname door de ogen van haar grootmoeder, geïnspireerd op haar boek Fansi’s stilte.
